پایگاه خبری تحلیلی صبح تهران | sobheterhan.com

چهارشنبه ۲۶ دي ۱۳۹۷ - 2019 January 16
كدخبر: ۹۰۵۳۶
تاريخ انتشار: ۰۵ دي ۱۳۹۷ - ۱۷:۳۰
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
در عصر حاضر به دليل فراگيري و شمول فضاي مجازي در دنيا و پيوند خوردن بسياري از مباحث و مطالب در حوزه‌هاي مختلف موردنياز انسان‌ها در درون اين شبکه جهاني، ضرورت استفاده از قابليت‌ها و امکانات آن، براي همه افراد و سازمان‌ها ضروري به نظر مي‌رسد. به‌گونه‌اي که امروزه ديگر انجام بسياري از فعاليت‌هاي روزمره انسان، بدون کمک از قابليت‌هاي اين شبکه عملا با مشکل مواجه خواهد شد.

اهميت و جايگاه فضاي مجازي در بيان رهبر معظم انقلاب نيز بارها و بارها نمود پيداکرده است. به‌عنوان‌مثال نگاه ايشان به مقوله فضاي مجازي اين‌چنين است: «حوزه فضاي مجازي به‌اندازه انقلاب اسلامي اهميت دارد. اين فضا مثل يک رودخانه پر از آب و خروشان است که مي‌آيد و دائماً هم بر آب آن افزوده و خروشان‌تر مي‌شود. اگر ما بر اين رودخانه تدبير کنيم و برنامه داشته باشيم، زه کشي کنيم و هدايت کنيم اين رودخانه را تا به سد بريزد، مي‌شود فرصت. اگر رهايش کنيم و برنامه‌اي براي آن نداشته باشيم مي‌شود يک تهديد»يکي از مجموعه‌هاي فعال و اثرگذار در اين حوزه، سازمان فضاي مجازي سراج است که خبرنگار رسالت با مسئول اين سازمان که فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی وی سابقه‌ای بیست ساله دارد و از مسجد و کانون های فرهنگی آغاز شده، به گفت‌وگو نشست:
جناب آقاي اميني! شمارا به‌عنوان مسئول سازمان فضاي مجازي سراج مي‌شناسند. اگر ممکن است در ابتدا کمي بيشتر خودتان را معرفي کنيد و از سوابق‌تان در حوزه فضاي مجازي برايمان بگوييد؟
با کمک جمعي از نيروهاي خوب و فعال انقلابي از سال 1377 فعاليت در فضاي مجازي را آغاز کرديم و از سال 1381 پايگاه جامع فرهنگي و مذهبي شهيد آويني را راه‌اندازي نموديم. فعاليت‌هاي متعدد ديگري ازجمله راه‌اندازي و مديريت مؤسسه رسانه بنياد فرهنگي روايت، شوراي هماهنگي فعالان سايبري، حزب الله سايبر، کارگروه رسانه‌هاي ديجيتال بنياد خاتم الاوصياء(عج) و ... نيز در حوزه فضاي مجازي قابل‌ذکر است. پس‌ازآن راه‌اندازي سازمان فضاي مجازي سراج در چند سال اخير نيز از فعاليت‌هاي قابل‌ذکر است.
با توجه به تجربيات تخصصي‌تان،کمي درباره ويژگي‌هاي فضاي مجازي بفرماييد.
امروزه فضاي مجازي بستري براي زندگي دوم است؛ يعني اکثر اتفاقاتي که در فضاي فيزيکي رخ مي‌دهد، در فضاي مجازي نيز ما به ازا دارد و حتي برخي موارد در فضاي  مجازي هستند که فراتر از فضاي فيزيکي دنيا هستند. درواقع فضاي مجازي يک پديده اول بلا آخر شده است که ساحت‌ها و لايه‌هاي مختلفي دارد. در يک تقسيم‌بندي، اين لايه‌ها را مي‌توان به اين شکل معرفي کرد: اولين لايه، لايه نظامات است که شامل حوز‌ه‌هاي سياسي، اقتصادي، امنيتي دفاعي، علم و فناوري، حقوقي و فرهنگي اجتماعي مي‌شود. لايه دوم، لايه کاربر است که به مصرف‌کننده و توليدکننده تقسيم مي‌شود. سومين لايه محتواست که بخشي از آن زنجيره توزيع محتوا و بخشي ديگر زنجيره توليد محتوا شامل مباني و ايده و سناريو، محتواي چندرسانه‌اي، اپليکيشن و نرم‌افزار و بازي مي‌باشد. لايه خدمات، لايه چهارم است که به‌عنوان نمونه در اين لايه مي‌توان به خدمات پايه جويشگر و اکانتينگ، خدمات انتشاري در سايتها و ... ، شبکه‌هاي اجتماعي – انتقالي، کسب‌وکار و پلتفرم‌هاي بازي اشاره نمود. لايه پنجم، سخت‌افزار و نرم‌افزار پايه است مانند ابزار و device، سيستم‌عامل، مارکت ها، شبکه Grid، معماري اينترنت اشيا، پلتفرم VR ميزباني وب و غيره. نهايتاً ششمين لايه زيرساخت است که شامل ديتاسنتر، شبکه دسترسي فيبر نوري و وايرلس پهن باند، پروتکل‌هاي امنيتي، استانداردها و پروتکل‌ها مي‌شود.
البته اين لايه‌ها، نياز به توضيحات بيشتري دارد، اما براي اين‌که از حوصله اين بحث خارج است، بنده فقط از آن‌ها نام بردم تا يادآوري کنم که براي پرداختن به فضاي مجازي، لازم است با در نظر گرفتن پيچيدگي و گستردگي آن، مشخص شود که در خصوص کدام لايه و ساحت بحث مي‌کنيم، وگرنه دچار خطا و کژفهمي خواهيم شد.
فضاي مجازي در کشور ما چه وضعيتي دارد و چه آينده‌اي براي آن تصور مي‌کنيد؟
اجازه بدهيد ابتدا در خصوص آينده اين فضا کمي صحبت کنم و بعد به وضعيت فعلي بپردازم. طبق آيندهپژوهيهايي که در مرکز تحقيقات و آينده‌پژوهي سازمان سراج در افق‌هاي چهل‌ساله، بيست‌ساله و پنج‌ساله، صورت پذيرفته است، جهان به سمت تمدن تازه‌اي حرکت مي‌کند که بستر ايجاد اين تمدن، فضاي مجازي است. اين تمدن ويژگي‌هاي منحصربه‌فردي دارد از قبيل تقليل حکمراني‌ها، نفي مرزهاي جغرافيايي، تسهيل ارتباطات جهاني و غيره و بسياري از سکوهاي حرکت به سمت اين تمدن هم‌اکنون شکل‌گرفته‌اند که رايانش ابري، اينترنت اشيا، پول‌هاي مجازي، سرويس‌هاي تجميعي (مثل ويچت و ...) از آن جمله‌اند. حالا با در نظر گرفتن اين تمدن نوين و نقش فضاي مجازي در آن، شايد بسيار راحت‌تر بتوان معناي سخن رهبر انقلاب را درک کرد که فرمودند: « اهميت فضاي مجازي به‌اندازه انقلاب اسلامي است ».
بنابراين فضاي مجازي هم فرصت است و هم تهديد؛ اگر تحولات آينده را به‌صورت علمي در نظر بگيريم و الزامات و مقدمات آن مانند شبکه ملي و نظامات و زيرساخت‌هاي موردنياز را فراهم نماييم، فرصتي است که کمک مي‌کند با بهره‌گيري از فضاي مجازي، سريع‌تر به سمت تمدن نوين اسلامي حرکت کنيم، اما  اگر منفعل و واداده باشيم يا از اين واقعيت فرار کنيم، طبيعتاً دشمنان و ديگران ما را مجبور مي‌کنند که بر مبناي خواست و برنامه آن‌ها زندگي کنيم که اين تهديد بزرگي است.
با اين نگاه، رويکرد صحيح براي مواجهه با فضاي مجازي، نگاه فرصت - تهديد باهم است و بايد براي آن مهيا شويم، هم برنامه‌ريزي تدافعي لازم است و هم نياز به پيش‌دستي و تهاجم داريم و نبايد صحنه را براي دشمن خالي کنيم. ما اعتقادداريم امکان پيروزي حق بر باطل در فضاي مجازي وجود دارد و ان شاء ا... اين امر با مجاهدت نيروهاي جبهه فضاي مجازي انقلاب اسلامي محقق خواهد شد.
اما در خصوص وضعيت فعلي فضاي مجازي کشور، همان‌طور که در سوال قبل هم‌عرض کردم، مي‌بايست لايه‌لايه صحبت کرد. مثلاً در کشور ما در لايه‌هاي کاربر و محتوا اقدامات خوبي انجام‌شده، اما در لايه‌هاي زيرساخت و ابزار و سرويس ضعف‌هاي زيادي وجود دارد.
با اين تفاصيل، هدف از فعاليت در فضاي مجازي چه بايد باشد؟
با توجه به وضعيت امروز کشور، ما بايد در کوتاه‌مدت دشمن را از فضاي مجازي کشور برانيم و بتارانيم که لازمه آن تحول هوشمندانه است که اين مسئله مدنظر رهبر معظم انقلاب اسلامي است.اما در ميان‌مدت بايد فضاي مجازي بومي انقلاب اسلامي را طراحي کنيم، مثلاً بايد طراحي کنيم که پيامرسان بومي متناسب باارزش‌هاي انقلاب اسلامي بايد چگونه باشد؛ آيا مي‌بايست مشابه تلگرام و سروش و آي گپ باشد يا نياز به يک ساختار متفاوت است. 
هدفي که بايد نهايت کار ما در فضاي مجازي باشد، اين است که بايد کشور را براي مواجهه درست و ايمن با انقلاب پيش رو در فضاي مجازي و تمدن جديدي که بر اساس آن شکل مي‌گيرد، مهيّا کنيم.
براي تحقق اين هدف، وظيفه حاکميت و شوراي عالي فضاي مجازي و نقش جريان مردمي انقلابي چيست و هرکدام چه سهمي دارند؟
بخش عمده‌اي از کار در اختيار شوراي عالي فضاي مجازي و دولت است. گلوگاه‌ها و زيرساخت‌ها دست دولت است و نقش دولت در ايجاد شبکه ملي اطلاعات حياتي است، به‌طوري‌که تا اين شبکه ملي نباشد، کارهاي ديگر خيلي قوي نخواهد بود. سياست‌ها، چارچوب‌ها، مقررات و نظامات را نيز شوراي عالي فضاي مجازي بايد تدوين کند که متأسفانه عليرغم تدوين سياست‌ها و چارچوب‌هاي نسبتاً صحيح در شوراي عالي فضاي مجازي در  بخش شبکه ملي اطلاعات و ايجاد زيرساخت‌ها و خدمات بومي شاهد کم‌کاري‌ها و کارشکني‌هاي زيادي هستيم.
مهم‌ترين بخشي که در اختيار جريان مردمي و جبهه انقلاب است، مربوط به لايه‌هاي محتوا و کاربر مي‌شود. هرچند ما در سرويس هم ورود مي‌کنيم، ولي اصل حوزه‌اي که مي‌توانيم ورود کنيم، محتوا و کاربر است. مثلاً در حوزه محتوا، امروزه شاهد توليد انواع بازي، انيميشن، اپليکيشن، نرم‌افزار، متن، توليدات چندرسانهاي و امثالهم هستيم که دارد به‌صورت مردمي تهيه و منتشر مي‌شود.
در اين ميان نقش سازمان فضاي مجازي سراج چيست و تاکنون چه اقداماتي انجام داده است؟
سازمان فضاي مجازي سراج به‌منظور ساماندهي و حمايت از فعاليت‌هاي مردمي در فضاي مجازي شکل‌گرفته است و بر همين اساس، در دولايه کاربر و محتوا اقدامات بسياري را انجام داده که برخي از آن‌ها را در اينجا براي شما ذکر مي‌کنم.
يکي از پيش‌نيازهاي مهم براي فعاليت‌هاي مردمي، مسئله تربيت و آموزش است که به لطف خدا هرروز و هر ساعت در اقصي نقاط کشور، توسط مراکز استاني و دفاتر شهرستاني سازمان سراج و مراکز تخصصي ملي آن، ده‌ها نيروي مستعد، دانش و مهارت‌هاي لازم براي توليد و ارائه خدمت در فضاي مجازي را مبتني بر نگاه تربيتي مي‌آموزند و تاکنون هزاران نفر از اين آموزش‌ها بهره برده‌اند.
حوزه ديگري که لازم است به آن اشاره‌کنم و امروزه آحاد جامعه به آن احتياج مبرمي دارند، عرصه سواد فضاي مجازي و فرهنگ کاربري است، به اين معنا که مردم بياموزند به بهترين نحو از فضاي مجازي بهرهمند شوند و از خطرات و آسيب‌هاي آن در امان بمانند. در اين عرصه نهضت ارتقاي سواد فضاي مجازي از سال 1394 در دستور کار قرار گرفت و با برگزاري ده‌ها دوره تربيت مربي در سراسر کشور، چند هزار نفر مربي سواد فضاي مجازي آموزش‌ها و مهارت‌هاي لازم را کسب نموده و به‌صورت مستمر در محافل و نشست‌هاي گوناگون براي آگاه‌سازي مردم تلاش مي‌کنند. همچنين در اين بخش، براي نخستين بار در کشور کلينيک ارتقاء سلامت ذهن در فضاي مجازي توسط سازمان سراج راه‌اندازي شد که هدف آن کنترل ميزان استفاده از اين فضا و بهبود شرايط کساني است که به‌نوعي به اعتياد اينترنتي دچار شده‌اند.يکي از مهم‌ترين حوزه‌هاي فعاليت سازمان سراج، مربوط به حيطه‌هاي دانشي مي‌شود که تاکنون بيش از  200 نفر متخصص در 6 دپارتمان تخصصي مرکز تحقيقات و آينده‌پژوهي سازمان با سازوکار مردمي رشد يافته و به پژوهشهاي تخصصي مشغول شده‌اند.
توليد صدها اپليکيشن در حوزه‌هاي موردنياز جامعه مانند زنان، کودکان، سبک زندگي، جهاد و مقاومت، معارف ديني و غيره و ساخت ده‌ها بازي موبايلي و کامپيوتري توسط گروه‌هاي مردمي با راهبري سازمان فضاي مجازي سراج از ديگر فعاليت‌هايي است که سبب ايجاد و رشد تيم‌هاي متخصص و متعهد در اين حوزه‌ها شده است. ارائه خدمات تخصصي حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات به گروه‌هاي مردمي، از ديگر اقداماتي است که به‌عنوان پشتوانه فني جبهه فرهنگي انقلاب اسلامي در حال پيگيري است.
توليد برنامه‌هاي تلويزيوني، راديويي و توليدات تصويري براي رسانه‌هاي اجتماعي در خصوص فضاي مجازي، حمايت از ايده‌هاي نوين در حوزه‌هاي فناورانه، برگزاري صدها نشست و نمايشگاه‌هاي تخصصي در حوزه‌هاي مختلف فضاي مجازي، فراهم ساختن مقدمات حضور مردم در شبکه‌هاي اجتماعي به‌منظور بيرون راندن دشمن از اين فضا و ده‌ها اقدام ديگر که بيان تک‌تک آن‌ها از حوصله اين گفت‌وگو خارج است، گوشه‌هايي از تلاش‌هاي جوانان مؤمن و انقلابي در سازمان فضاي مجازي سراج است که اميدوارم موردتوجه امام زمان(عج) قرارگرفته باشد.
يک سؤال شخصي هم در خصوص حضور خودتان در فضاي شبکه‌هاي اجتماعي دارم. چرا آقاي منصور اميني تصميم گرفته است که در شبکه‌هاي اجتماعي حضور يابد و نتايج اين حضور چه بوده است؟
البته بايد عرض کنم که حضور بنده در شبکه‌هاي اجتماعي، در جايگاه شخصيت حقيقي‌ام بوده و علت آن را هم بايد در اهميت شبکه‌هاي اجتماعي جست‌وجو کرد. به نظر بنده امروز هيچ بستر رسانه‌اي ازلحاظ قدرت، سرعت، جامعيت و ضريب نفوذ نمي‌تواند با شبکه‌هاي اجتماعي رقابت کند و طبيعي است در چنين شرايطي، کسي که در حوزه فضاي مجازي مسئوليتي دارد، بايد خودش در وسط اين ميدان مهم حضور يابد و شرايط آن را درک کند. از سوي ديگر وقتي قرار است ما با جريان مردمي همراهي داشته باشيم، لازم است در دسترس آن‌ها باشيم و به‌طور مستقيم، نقدها و نظرها و پيشنهادها و نکات آن‌ها را بشنويم که ساده‌ترين و سريع‌ترين روش براي اين کار، حضور در رسانه‌هاي اجتماعي است.
 دليل سوم حضور بنده در اين فضا برمي‌گردد به نظر و قضاوت‌هاي غيرمنصفانه‌اي که بعضاً نسبت داده مي‌شد، لذا تصميم گرفتم به‌طور مستقيم نقطه نظرات و ديدگاه‌هايم را منتشر کنم و در خصوص آنها با مخاطب گفت‌وگو نمايم تا همه حرف‌هايم به‌طور شفاف و درست به مخاطب منتقل شود. با اين توضيحات به همه مسئولين ايران توصيه مي‌کنم که در اين فضا حضور فعال داشته باشند و از مردم عقب نيفتند.
کلام آخر و جمع‌بندي لطفاً.
درنهايت به‌عنوان جمع‌بندي شايسته است بگوييم که سرمايه‌گذاري روي فضاي مجازي در دهه پنجم انقلاب اسلامي، شايد مهم‌ترين کار انقلاب باشد، چراکه تحول اصلي ما در اين حوزه است و با سرمايه‌گذاري و برنامه‌ريزي درست در اين حوزه بسياري از مسائل اشتغال، آموزش، فرهنگي، سياسي، اجتماعي و ... رفع مي‌شود و براي تحولات جديد اقتصادي، امنيتي و ... آماده مي‌شويم.
اميدوارم با تلاش و اهتمام مردم و مسئولين، بتوانيم با مديريت صحيح فضاي مجازي کشور، هر چه پرشتابتر به سمت تمدن نوين اسلامي در همه عرصه‌ها حرکت کنيم.
از وقتي‌که اختصاص داديد، ممنونم.
send بازدید از صفحه اول
ارسال به دوستان
نسخه چاپی
Bookmark and Share
* نام:
ايميل:
* نظر: